Κοιτάξτε ένα πιάνο: επτά λευκά πλήκτρα και πέντε μαύρα, ξανά και ξανά. Γιατί δώδεκα νότες στην οκτάβα, και όχι δέκα ή είκοσι; Η απάντηση πηγαίνει πίσω δυόμισι χιλιάδες χρόνια, στον Έλληνα φιλόσοφο Πυθαγόρα.
Ο θρύλος με τα σφυριά
Ένας διάσημος θρύλος λέει ότι ο Πυθαγόρας περνούσε έξω από ένα σιδεράδικο και πρόσεξε ότι κάποια σφυριά ηχούσαν μαζί υπέροχα. Η ιστορία είναι θρύλος, και η φυσική της δεν στέκει ακριβώς, αλλά η ανακάλυψη πίσω της είναι αληθινή: οι νότες ηχούν ωραία μαζί όταν τα μήκη των χορδών τους έχουν απλούς λόγους.
Απλοί λόγοι
- Η μισή χορδή, λόγος 2 προς 1, δίνει την οκτάβα: την ίδια νότα, πιο ψηλά.
- Τα δύο τρίτα της χορδής, 3 προς 2, δίνουν την πέμπτη, το πιο σύμφωνο διάστημα μετά την οκτάβα.
- Τα τρία τέταρτα της χορδής, 4 προς 3, δίνουν την τετάρτη.
Δώδεκα πέμπτες, και είστε στο σπίτι
Ξεκινήστε από οποιαδήποτε νότα και ανεβείτε μια πέμπτη, μετά άλλη μία και άλλη μία, φέρνοντας κάθε νότα πίσω στην ίδια οκτάβα. Μετά από δώδεκα πέμπτες πέφτετε σχεδόν ακριβώς στη νότα από την οποία ξεκινήσατε. Αυτά τα δώδεκα βήματα δίνουν τις δώδεκα νότες της οκτάβας. Η μικρή απόσταση που μένει, το λεγόμενο πυθαγόρειο κόμμα, είναι ο λόγος που το κούρδισμα ενός οργάνου με πλήκτρα αποδείχτηκε γρίφος για αιώνες.
Επτά λευκά πλήκτρα, πέντε μαύρα
Πάρτε επτά πέμπτες στη σειρά, Φα, Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι, Σι, και έχετε τα επτά λευκά πλήκτρα. Οι επόμενες πέντε πέμπτες, Φα δίεση, Ντο δίεση, Σολ δίεση, Ρε δίεση, Λα δίεση, είναι τα μαύρα πλήκτρα. Κοιτάξτε ξανά αυτή τη λίστα: είναι ακριβώς η σειρά των διέσεων στους οπλισμούς. Οι κλίμακες και οι τρόποι της δυτικής μουσικής μεγάλωσαν από αυτές τις πρώτες επτά νότες, και οι άλλες πέντε έγιναν οι νότες ανάμεσα.
Τι σημαίνει στο πληκτρολόγιο
Επειδή το πεντάγραμμο φτιάχτηκε για τις επτά νότες, τα πέντε μαύρα πλήκτρα δεν έχουν δική τους θέση σε αυτό και χρειάζονται σημάδια δίεσης και ύφεσης. Το iCanPiano Style τους δίνει μια θέση μέσα στην ίδια τη νότα: μια νότα σε μαύρο πλήκτρο είναι μισή μαύρη και μισή λευκή, και το μαύρο μισό δείχνει το πλήκτρο.
- Φα δίεση: το δεξί μισό μαύρο. Παίξτε το μαύρο πλήκτρο δεξιά από το Φα.
- Σι ύφεση: το αριστερό μισό μαύρο. Παίξτε το μαύρο πλήκτρο αριστερά από το Σι.
- Σι φυσικό: χωρίς αναίρεση. Μια νότα ολόμαυρη ή ολόλευκη παίζεται σε λευκό πλήκτρο.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί υπάρχουν 12 νότες στην οκτάβα;
Επειδή αν στοιβάξετε δώδεκα καθαρές πέμπτες επιστρέφετε σχεδόν ακριβώς στη νότα εκκίνησης. Αυτές οι δώδεκα πέμπτες δίνουν τις δώδεκα νότες, μια ανακάλυψη που αποδίδεται στον Πυθαγόρα.
Γιατί το πιάνο έχει 7 λευκά και 5 μαύρα πλήκτρα;
Επτά πέμπτες στη σειρά δίνουν τις επτά νότες της κλίμακας, τα λευκά πλήκτρα. Οι επόμενες πέντε πέμπτες δίνουν τα μαύρα πλήκτρα.
Τι είναι το πυθαγόρειο κόμμα;
Η μικρή διαφορά ανάμεσα σε δώδεκα καθαρές πέμπτες και επτά οκτάβες. Είναι ο λόγος που τα όργανα με πλήκτρα χρειάζονται ένα κούρδισμα συμβιβασμού, όπως ο ίσος συγκερασμός.